Je bent niet zwak. Je bent mens.

Veranderen is moeilijk. Niet omdat je geen discipline hebt, maar omdat je brein en lichaam zijn ingericht op overleven, niet op veranderen. En alles wat nieuw is, voelt in eerste instantie onveilig of onhandig, zelfs als je rationeel wéét dat het beter voor je is.

Je neemt je iets voor. Dit keer ga je het écht anders doen. Meer rust, minder suiker. Meer bewegen, minder scrollen. Je voelt je gemotiveerd, misschien zelfs een beetje opgelucht: “Yes, nu ben ik er klaar voor.”

Maar dan…
Na een paar dagen of weken glip je er toch weer uit. Je valt terug in oude gewoontes. Je voelt je misschien gefrustreerd, teleurgesteld of zelfs een beetje schuldig. En je denkt: “Waarom lukt het me niet gewoon?”

Veranderen is moeilijk. Niet omdat je geen discipline hebt, maar omdat je brein en lichaam zijn ingericht op overleven, niet op veranderen. En alles wat nieuw is, voelt in eerste instantie onveilig of onhandig, zelfs als je rationeel wéét dat het beter voor je is.

Hier zijn een paar redenen waarom het zo moeilijk is, en belangrijker nog: wat je kunt doen om er beter mee om te gaan.

1. Je brein kiest voor gemak en herkenning

Je hersenen houden van wat bekend is. Oude gewoontes kosten nauwelijks energie, nieuwe gedragspatronen wél. Dus als je moe bent, gestrest of overprikkeld… dan kiest je brein automatisch voor het pad van de minste weerstand.

Wat helpt:
Maak het nieuwe gedrag zó klein en concreet dat het nauwelijks moeite kost. Dus niet: “Ik ga elke dag een uur wandelen,” maar: “Ik doe mijn schoenen aan en zet drie stappen buiten.” Klinkt kinderachtig, maar het werkt. Kleine overwinningen bouwen vertrouwen op.

2. Je omgeving werkt vaak tegen je

Misschien ben jij wél toe aan verandering, maar je partner, collega’s of vrienden zijn daar (nog) niet. Of je werkritme, je agenda, je telefoon vol meldingen… Alles trekt je terug naar het oude tempo.

Wat helpt:
Onderzoek wat jou steeds uit je nieuwe ritme haalt. Kun je bepaalde triggers weghalen of aanpassen? Denk aan: notificaties uitzetten, gezond eten klaarzetten, afspraken met jezelf écht blokken in je agenda. En: zoek steun. Eén iemand die je aanmoedigt kan het verschil maken.

3. Je wil te veel tegelijk

We zijn vaak geneigd om rigoureus het roer om te gooien. Alles in één keer anders. Maar ons systeem raakt daarvan overbelast en dat leidt tot terugval.

Wat helpt:
Kies één focus tegelijk. Echt maar één. En blijf daar een paar weken bij. Als dat stabiel voelt, voeg je pas iets nieuws toe. Verandering werkt beter in lagen dan in sprongen.

4. Je verwacht directe resultaten

We leven in een cultuur van snel resultaat. Maar gedragsverandering is traag. Het duurt even voor je iets voelt, ziet of merkt. Als dat uitblijft, haak je af.

Wat helpt:
Spreek met jezelf af dat je een gewoonte minimaal 30 dagen een kans geeft, zonder te verwachten dat je leven direct verandert. Hou bij wat er wél verandert – hoe klein ook. Denk: beter slapen, helderder hoofd, rustiger gevoel. Dat motiveert.

5. Je bent te streng voor jezelf

Zodra het ‘even niet lukt’, zijn we vaak keihard. “Zie je wel, ik kan het niet.” Die innerlijke kritiek zorgt ervoor dat je afhaakt.

Wat helpt:
Zie elke terugval als een kans om te leren. Wat maakte dat je terugviel? Wat had je nodig gehad? Kijk met nieuwsgierigheid in plaats van oordeel. Mildheid is niet hetzelfde als luiheid – het is een voorwaarde voor groei.

Tot slot: je hoeft het niet perfect te doen.

Verandering gaat in golven. Je doet wat je kunt met de energie die je hebt. En elke keer dat je opnieuw kiest voor wat goed voor je is, hoe klein ook, bouw je aan iets nieuws. Niet door perfectie, maar door volharding én vriendelijkheid.

Je hoeft niet méér je best te doen. Je hoeft alleen te blijven oefenen. Steeds opnieuw. Precies zoals je nu al doet.